سَموئیل یا اُشموئیل (به عبری: שְׁמוּאֵל (شِموئِل)، به عربی: (صموئیل)، به یونانی: Σαμουήλ (سَموئیل) و به معنای لغوی «شنیدهشده توسط خدا») از شخصیتهای تنخ یهودی و عهد عتیق در انجیل است که نوشتن کتب سموئیل را به او نسبت دادهاند.
در دین یهودیت سموئیل آخرین فرد از داوران (دیانیم) است که پیامبری خود را در سرزمین اسرائیل شروع میکند. بعد از او قوم اسرائیل برای اولین بار دارای پادشاه میشوند. سموئیل دو پادشاه اسرائیل طالوت و داوود را مسح میکند.
مادر سموئیل حنا نام داشت و پدرش القانه بود. بر اساس نوشتارهای موجود پدر سموئیل از قبیله لاوی و از نسل روحانیون اسرائیل بودهاست.
کمی قبل از بازنشستگی خود، سموئیل مردم را در گیلگال موعظه میکند. او آنها را در مورد داشتن قاضیها و پادشاه موعظه کرده و آنها را از بتپرستی برحذر میدارد. سموئیل به اسرائیلیها میگوید که در صورتی که از خداوند اطاعت نکنند خداوند آنها را تحت سلطه قومهای دیگر قرار خواهد داد.
سموئیل به بیت لحم میرود و مخفیانه داوود را مسح میکند. او به داوود کمک میکند و طالوت که حسادت کرده بود تصمیم میگیرد داوود را بکشد. سموئیل در این زمان میمیرد و در رماه دفن میشود. سموئیل در هنگام مرگ پنجاه و دو سال داشت.
مسیحیان سموئیل را یک پیامبر، قاضی و رهبر با حکمت اسرائیل میدانند.